BÖLÜM - 1

BURHANİYE HAKKINDA 

Burhaniye uygarlıklar beşiği Anadolu’nun kuzey Ege kıyısında antik kent Adramyttion’la (Ören) tarih sahnesinde yerini aldı. Daha sonra bu topraklarda egemenlik kuran Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlılarla varlığını sürdürdü. Kurtuluş Savaşımızda Kuvvai Milliye’nin bölgemizdeki karargahı olarak, yakın tarihimizin şanlı sayfalarına onurla adını yazdırdı.  Bugünün Burhaniye’si zeytin ağaçlarının mavi Ege ile kucaklaştığı bir barış ve esenlik kentidir.

Burhaniye doğa, tarih ve insan kaynaklarının zenginliği, dostluk ve hümanizması ile gerçekten yaşanmaya değerdir. Bu kente bulunduğunuz sürece ona olan ilginiz mutlaka artacak ve ilgi duydukça yeni değerler keşfedeceksiniz.            

4000 yıldır bir uygarlık maratonu sürdüren bu güzel yurt köşesinden, sevgilerimizle birlikte size yürek dolusu merhaba diyoruz. 

ADRAMYTTEİON: Burhaniye’nin ünlü turistik mahallesi Ören’in antik çağdaki adıdır. Bu ad Lidya Kralı ünlü KRAZÜS’ün kardeşi ADRAMYS’den kaynaklanır.

Adramyttion Lidyalılardan sonra Perslerin, Makedonların daha sonrada Romalıların egemenliğine girdi. Bu dönemde imparatorluğun adalet örgütünün merkezi oldu. Romanın bölünmesinden sonra Bizans sınırları içerisinde kalan kent yaklaşık 200 yüzyıl bu egemenlik altında kaldı. MS 718 yılında İstanbul’u kuşatan İslam ordularınca ele geçirildi. 1076 da Anadolu Selçuklularının egemenliğine giren kent daha sonra Haclı seferleri sırasında Haçlı orduları tarafından ele geçirilip yağmalandı. Adramyttion çok değerli ve eski bir tarihe sahiptir. Assos, Sardes,  Pergamon ve Ephesus ile birlikte o çağların en önemli kentlerindendir.  Antik Adramyttion kenti kalıntılarının bulunduğu Ören’ de bu yılın temmuz ayında yasal onay ve izni alındıktan sonra arkeolojik kazılara başlanılacaktır.  Bu kazılarda çok değerli tarihi eserlerin gün ışığına çıkması beklenmektedir.  

ANAHOR (PİDASUS) : Burhaniye ve körfez bölgesinin bilinen ilk insan yerleşimidir. Bu günkü İskele mahallesinde, MÖ 1443 yılında MYSİA halkı tarafından kurulmuş ve antik çağda ADRAMYTTİON’ a bağlı olarak varlığını sürdürmüştür. 

BELEDİYE: 1867 yılında kurulan Burhaniye Belediyesi, 147 yıllık geçmişi ile Türkiye’nin en köklü belediyelerinden birisidir. Bu sürede Belediye Başkanı Necdet UYSAL ile birlikte 26 seçilmiş başkan görev almıştır. Kurumun karar organı niteliğindeki Belediye Meclisi 25 üyeden oluşmaktadır. 

BURHANİYE: İlçemizin bu günkü adıdır.19. yüzyıl Osmanlı padişahı Abdülhamit’in oğlu, şehzade Burhanettin’den dolayı bu adı almıştır. 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar ise bu günkü Kızıklı köyü yolundaki Roma dönemi su kemeri nedeniyle Kemer adı ile anılmıştır. Bu ad hala yaşlı Burhaniyeliler ve köylülerce kullanılır.



CAMİLER: Burhaniye’de tarihi önem ve değer taşıyan yapılardır. Tarih sıralamasına göre şunlardır; Mehmedemin Ağa Camii (Memiş) - 1743, Hanay Camii-1750, Hasanağa Cami-1756, Hacıahmet Camii-1798, Koca Camii- 1890



 

BÖLÜM - 2

COĞRAFİ KONUM: Burhaniye kuzey Ege bölgesinde, Balıkesir ili sınırları içerisindedir. Batısında Ege denizi, kuzeyinde Edremit, doğusunda Havran, güneyinde Gömeç ve Ayvalık ve güney doğusunda Bergama ile komşudur. Kuzeyinde yer alan Kaz dağları (Mitolojik adı İda) doğu ve güney doğusunda yer alan Madra dağları arasındaki düz ve verimli topraklardan oluşan ova üstünde kurulmuştur. İlçe merkezi denizden 4 km. içeridedir. Denizden ortalama yüksekliği (Rakım) 10 metredir. İlçenin Ege denizine 17 km uzunluğunda kıyı bandı vardır. Bu kıyı bandında kilometrelerce uzunluğunda ince ve temiz kumlu doğal plajlar yer almaktadır.

DEVE GÜREŞLERİ: Burhaniye'nin geleneksel deve güreşleri, her yılın kış mevsiminde, aralık ya da ocak ayları içerisinde gerçekleştirilir. Ege bölgesinin en namlı develeri bu güreşlerde, Burhaniye’de güreş tutarlar.   Bölgesel folklorik değer ve kültürümüzün özgün bir parçası olan deve güreşlerini Burhaniye halkı ve konuklar büyük bir coşku ile izlerler. 

DOĞAL ÇEVRE DEĞERLERİ: Burhaniye’de altı tür zeytin ağacı yanında en yaygın ağaç çam ve meşe türleridir. Sahil ve fıstık çamı çoğunluktadır. Ören’de Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun tescil edip korumaya aldığı 1620 adet palamut meşesi vardır. Ayrıca kavak, akasya, çınar, okaliptüs, sedir, mimoza, iğde, akça ağaç ve ıhlamur gibi ağaçlarda bölgeye iyi uyum sağlar. Bahçelerde badem, ceviz, şeftali, kayısı ve narenciye çeşitlerine bolca rastlanır. Zakkum, ılgın, süpürgelik otu ve hayıt, dere ve yol kenarlarında doğal olarak gelişmiştir. Yörede yabani olarak kereviz, maydanoz, havuç, pazı türleri yanında bademcik, kaşıklık, sığırdili, toklu başı, gelincik, turp otu, türüt, hardal, balotu, çıtırgı, arapsaçı, ısırgan ve hindibağ gibi zeytinyağlı olarak yemeği de yapılabilen çok çeşitli otları vardır. İlk ve sonbaharda çıkan ve bilen kişilerce toplanan sarı, mor, ak melki, kuzugöbeği, kulak ve evlek gibi mantar türleri de çok lezzetlidir. Bu çeşitli ot ve mantarlar pazartesi günleri kurulan Burhaniye pazarında özellikle köylü kadınlar tarafından satılır.  Bu bol çeşitlilik ve güzellikteki bitki dokusu içinde doğaldır ki yaban kedisi, sansar, porsuk, tilki, here, sincap, gelincik, yılan ve tavşan ile birlikte tarla kuşu (kıpırdak), serçe kumru, saka, bülbül, çulluk, sığırcık, tepeli, papağan, kırlangıç, leylek, atmaca gibi uçan yaban hayvanlarda doğal yaşamı daha da zenginleştirmektedir. 

DÜDÜKLÜ KAYNAK SUYU:  Dünyada çevre kirliliğinin giderek artması ile daha büyük bir önem kazanan sağlıklı ve leziz içme suyu konusunda, ilçemiz Düdüklü kaynak suyu gibi büyük bir değere sahiptir.  Kaynağı Burhaniye’ye 28 km. uzaklıktaki Karadere köyü Güzle yaylasındadır. Yapılan analizler sonucu sertlik derecesi, nefaseti ve diğer ölçüm değerleri yönünden Türkiye’nin en nitelikli kaynak sularından biri olduğu resmen saptanmıştır. Düdüklü suyu, Burhaniye’nin çeşitli yerlerindeki çeşmeler ile ücretsiz olarak kullanıma sunulmuştur.  Halen Düdüklü Suyu, Bahadınlı yolu üzerindeki tesislerde şişelenerek halka arz edilmektedir. 

EĞLENCE OLANAKLARI: Ören, İskele, Bahçelievler ve Öğretmenevleri gibi kıyı kesiminde ki mahallelerde çay bahçesi, café-bar,  restaurantlar, gazino ve diskotek gibi çeşitli eğlence mekanları vardır. Bu mekânlarda müzik eşliğinde çeşitli eğlenceler düzenlenmektedir.

GEZİ VE MESİRE YERLERİ:

Ören Mahallesi=  Bütün Türkiye’de tanınan, Burhaniye'nin ünlü dinlence ve eğlence merkezidir. İlçenin gezilmeye görülmeye ve yaşanmaya değer en gözde yeridir.

İskele Mahallesi =Körfez bölgesinin en büyük yat limanının bulunduğu İskele Mahallesi güzel bir balıkçı köyü görünümündedir. Kıyıdaki balık lokantaları ve çay bahçeleri ile ayrı bir özelliğe sahiptir.

Öğretmenler Mahallesi =  Otel, motel ve pansiyonları ile turistik konaklama eğlence, alışveriş olanaklarının yanı sıra temiz ve bir doğal plaja da sahiptir.

Seklik tepe çamlığı=  İlçe merkezine 3 km. uzaklıktaki Seklik çamlığı temiz havası, çam ve zeytin ağaçları ile kaplı doğası ve bol su kaynakları ile huzurlu bir mesire yeridir.

Ayaklı kır bahçesi=  Ören tepe arkasında, Ören- Akçay sahil yolu üzerindeki Ayaklı kır bahçesi modern düzenlemesi ile keyifli bir mesire yeridir.

Taylıeli Mahallesi=  İlçe merkezine 7 km. İskele mahallesine 1.5 km. uzaklıktaki mahallemiz, Burhaniye'nin tarihindeki öneminin yanı sıra körfez bölgesinin büyük bir bölümünü kapsayan panoramik manzarası ile görülmeye değerdir. Çam ve zeytin ağaçları ile kaplı doğası ve bol suyu ile ideal bir mesire yeridir.

Murat Çeşme = İskele mahallesinin 2 km. kadar güneyinde deniz kıyısında temiz denizi, suyu ve güzel doğası ile keyifli bir mekandır. 

İKLİM ÖZELLİKLERİ: Akdeniz ve Ege iklimlerinin karakteristik özelliklerini gösterir. Antik çağlarda 1001 rüzgarlar vadisi diye anılmış olan yörede, kuzeyde Kaz dağları ve güneyde Madra dağlarının oluşturduğu jeolojik konum nedeniyle meltem, imbat ve poyraz rüzgarları hâkimdir. Bu durumun yarattığı sürekli hava sirkülasyonu, havasının çok temiz ve sağlıklı olmasını sağlar. İsviçre’deki Alp dağları ile birlikte dünyanın oksijen oranı en yüksek ender yerlerinden birisidir. 

KAMP OLANAKLARI: Burhaniye’nin birçok yeri doğal kamp alanıdır. Bunun yanı sıra Ören İğdeburnun da turizm işletme belgeli 1. sınıf bir karavan ve kamping işletmesi bulunmaktadır. Ayrıca Ören’ nin hemen girişinde de çadır ve karavanların için bir kamping alanı vardır.   

BÖLÜM - 3

KAPLICA VE İÇMELER:

Pelitköy Zeytin pınarı içmesi = Burhaniye’ye 12 km., Pelitköy’e ise 2 km. uzaklıktadır. Ortalama 20 derece sıcaklığındaki su, safra yolu hastalıkları ile karaciğer ve bağırsak rahatsızlıklarına iyi gelmektedir. Yaz aylarında Pelitköy’ den otobüs seferleri düzenlenmektedir.

Dutluca içmeleri ve Damlarca suyu =  Burhaniye’ye 9 km. uzaklıkta Dutluca Mahallesindeki içme suyu ortalama 16 derece sıcaklıktadır. İdrar yolları ve böbrek rahatsızlıklarına iyi gelmektedir. Bu köyde ayrıca Damlarca yıkanma suyu da bulunmakta ve cilt hastalıkları için yararlı olmaktadır. Ulaşım köy minibüsü ile sağlanmakta ve günü birlik gidilip gelinebilmektedir.

KURTULUŞ GÜNÜ (8 Eylül 1922): Bölgemizde Kuvvayi Milliye’nin örgütlenmesini gerçekleştirip, Anadolu’da ilk direniş karargâhlarından biri olarak Ulusal Kurtuluş Savaşımıza omuz veren Burhaniye, 8 Eylül 1922 de düşman işgalinden kurtulmuştur. Kurtuluş gününün çok ilginç ve Türk insanının yaratıcı zekasının güzel bir örneği olan ünlü “Borazan Çavuş” öyküsü vardır. Büyük taarruz sonrası bozulan ve hızla Anadolu’yu terk etmeye başlayan işgalci düşmanın Burhaniye’ deki birliği de ilçeyi yakıp yıkarak çekilmeye hazırken bu durumu öğrenen Burhaniye’ li Kuvvayi Milliyeciler zekice bir plan yaparak 8 Eylül 1922 sabaha karşı uygulamaya giriştiler. Borazan Çavuş Hanay Camiinin minaresinden Türk Ordusu ilçeye girmek üzereymiş gibi hücum borusu çalarak düşmanın paniğe kapılması sağlamış, böylece işgalci güçler hiçbir kıyım ve yıkım yapamadan ilçeyi terk etmişlerdir. Burhaniye halkı her yıl 8 Eylülde kurtuluş gününü coşku dolu törenlerle kutlar.

MAVİ BAYRAK: Burhaniye-Ören, Avrupa Çevre Eğitim Kuruluşu (FEEE) koordinasyonu ile uygulanan, çevre eğitimi ve turizm konusunda uluslararası bir kriter olan Mavi Bayrak ödülünü almaya hak kazanmıştır. Önümüzdeki yıllarda da bu ödüle sahip olmak için gerekli girişim ve çalışmalar yapılmaktadır.

ÖREN: Adı Burhaniye ile özdeşleşmiş olan Ören, Türkiye’nin en seçkin ve özgün turistik merkezlerinden birisidir. Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından, tarihi Adramyttion Kenti nedeniyle antik sit ve 150 yaşını aşkın palamut meşesi ağaçları nedeni ile de doğal sit alanı olarak koruma altına alınmıştır. 1956 yılındaki, planlı kuruluş ve yapılaşması ile bu konuda Türkiye’nin ilk ve örnek tatil beldelerinden birisidir. Tarih ve doğanın böylesi bir buluşmasına mekan olan Ören Türkiye’nin en prestijli ve güzel turistik merkezlerinden biri olarak gerçekten görülmeye değer.

PLAJLAR:  Ege denizine 25 km uzunluğunda kıyısı bulunan Burhaniye’de büyüklü, küçüklü birçok doğal plaj bulunmaktadır. Temiz kumu, suyu ve çevresi nedeniyle bu plajların tümünde içi rahatlığıyla denize girilebilir.   İçerisinde duş, büfe, kano, plaj şemsiye ve şezlongları gibi olanakları ile en donanımlı ve büyük olanlar Ören, Öğretmenevleri, Denetko ve Orjan plajlarıdır.  Yine bu plajlar içerisinde Ören ve Öğretmenevleri plajları Mavi Bayrak çevre ödülü almıştır. 

 

SEYAHAT ACENTALARI: İlçede altısı A, biri B sınıfı olmak üzere yedi seyahat acentası bulunuyor. Bunlar: Adramitos Tur -A sınıfı- Tel: 4164001, Genius Tur -A sınıfı -Tel: 416 39 91

Keskin Tur -B sınıfı - Tel: 4162558, Koşan Tur-A sınıfı- Tel: 422 12 50,  Nina Tur- A sınıfı Tel: 416 43 33, Tourspot Tur- A sınıfı, Zefira Tur – A sınıfı Tel: 412 52 05 

TARIM: Burhaniye’nin en önemli tarım ürünü zeytin ve zeytinyağıdır. Bunun dışında orta turfanda, yaş sebze ve meyve üreticiliği de ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutar. Gıda endüstrisi niteliğindeki zeytinyağı fabrikalarının yanı sıra ilçemizde ikide salça ve konserve fabrikası bulunmaktadır. Ürünlerini yurt dışına da ihraç eden bu fabrikalar, Burhaniye’nin gıda sanayi konusundaki potansiyellerinin de bir göstergesidir. Narenciye üretiminin de ilçe tarımında önemli bir yeri vardır. 1970 li yıllarda kurulmaya başlayan mandalina bahçeleri geniş alanlara yayılmaktadır. Ayrıca çok olmamakla birlikte pamuk, incir ve daha iç kesimlerde üzümde yetiştirilir. Ormancılık ve arıcılıkta oldukça önemlidir. 

TURİZM DANIŞMA: Burhaniye İlçe Turizm Müdürlüğü Danışma Bürosu Ören’ deki merkezinde ilçemize gelen turistlere her konuda gerekli bilgileri vererek yardımcı olmaktadır. Tel: 0 266 416 35 00 -  Ören’ de bulunan Burhaniye Belediyesi Zabıta Danışma Bürosu da turizm danışma hizmeti vermektedir. - Tel: 0 266 416 30 99  

ULAŞIM: Coğrafi konum olarak Çanakkale, Balıkesir ve İzmir üçgeni içinde yer alan Burhaniye’ den bu üç ilimize ve bu illerden Burhaniye’ye her günün her saatinde otobüs bulunabilmektedir. Ayrıca Ankara, Bursa ve İstanbul gibi diğer büyük illerimize de sıklıkla otobüs seferleri vardır. Diğer bir ulaşım olanağı da hava yoludur. Burhaniye’ ye yaklaşık 5 km. mesafede Çanakkale-Balıkesir ana karayolu üzerinde Balıkesir Kocaseyit Havaalanımız mevcuttur.  Burhaniye’ mizin önemli merkezlere uzaklığı şöyledir; 

Balıkesir: 93 km. -Ankara: 623 km. -İstanbul (Çanakkale üzerinden): 464 km.

İstanbul (Bursa üzerinden): 486 km. –Bursa: 243 km. –İzmir: 190 km. Çanakkale: 142 km. –Ayvalık: 34 km. –Edremit: 13 km. – Akçay: 23 km. Altınoluk: 41 km.–Assos (Behramkale) :105 km. -Truva: 123 km.-Dikili:70 km. Bergama: 82 km. – Selçuk (Efes) : 245 km.  

ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI: Zeytin ve zeytinyağı Burhaniye için bir yaşam tarzının ifadesi ve en vazgeçilmez ürünleridir. Burhaniye’yi bir dünya kenti yapan en büyük özelliği, dünyanın en kaliteli ve nefasetli zeytinyağının burada üretilmesidir.

Mikroklimatik özelliğinden dolayı kandillerde is çıkartmadan yandığı için yüz yıllarca Avrupa saray ve kiliselerinde Burhaniye zeytinyağı kullanılmıştır. Burhaniye’de altı tür zeytin ağacına rastlamak mümkündür. Türkiye zeytin üretiminin yaklaşık üçte birini karşılayan Balıkesir ilindeki 7 milyon zeytin ağacının 3 milyonu Burhaniye’dedir. Burhaniye Türkiye zeytin üretiminin yaklaşık yedide birini karşılar.  Zeytinyağı rekoltesi konusunda da Türkiye ve hatta dünyanın en önde merkezlerinden biri olan Burhaniye bu anlamda bir dünya kenti olmayı gerçekten hak etmiştir. Bir doğa mucizesi olan zeytinyağı konusunda herkese yararlı olabilecek bazı bilgileri sizlere sunuyoruz. 
 

Zeytinyağının beslenme değeri ve sağlığa yararlı yönleri:

*Zeytinyağı A, D, E ve K vitaminlerini bolca içerir. 

* İnek sütüne karıştırıldığında ana sütüne en yakın bir besin niteliği taşır.

* + 170 dereceye kadar ısıtılsa dahi içindeki vitamin ve mineralleri koruyabilen tek yağdır.

* Kızartmalarda 10 kez kullanılsa dahi vasıflarını kaybetmez. 

* Kollestrole neden olmadığı için kalp ve damar rahatsızlıklarına karşı en güvenilir yağdır.

* Mide, ince bağırsak ve safra kesesi hastalıklarının önlenmesinde en etkili doğal ilaçtır.

* Sürekli kabızlık çekenler içinde tedaviye büyük katkı sağlar.

* Yaşlılık rahatsızlıkları, deri bozuklukları, saç dökülmesi, kepek sorunu diş eti şikayeti olanlara ve daha bir çok hastalıkların tedavisinde yararı vardır.

Üretim Teknikleri    

Natürel zeytinyağı: Geleneksel sıcak sulu baskı (pres) yöntemi ile elde edilir.

Kontinü: Yüksek devirde yüksek ısı yöntemi ile üretilir.

Riviera: Yüksek asitli yağların rafine edilerek asit oranı düşürülüp içine % 10-15 kadar yemeklik yağ ilavesi ile elde edilir. Renk ve tat yönünden ayçiçeği yağına benzemesi nedeniyle bazı tüketiciler tarafından tercih edilebilir. Natürel değildir.

Zeytinyağı çeşitleri:

0.3-1 Asit: Sızma, 1-1,5 Asit: Extra Extra, 1,5-2,5 Asit: Extra, 2,5- 3,5 Asit: Yemeklik

Zeytinyağının Kontrolü:

Zeytinyağını niteliği laboratuvar analizleri ile ortaya çıkar. Ancak pratik olarak da gerçek ve doğal olduğunu anlamak, buzdolabında kısa bir süre tutmakla mümkündür. Gerçek zeytinyağı donar. İçinde katkı maddesi varsa donmadan sıvı halde kalır.